ΚΡΗΤΗ

Η Κρήτη με τη μακροβιότερη ελληνική διάλεκτο, την πλούσια παράδοση σε μαντινάδες, μουσική και χορό, η Κρήτη του Βιτσέντζου Κορνάρου, του Νίκου Καζαντζάκη και του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου αποτελεί στις μέρες μας, έναν απ’ τους δημοφιλέστερους προορισμούς της χώρας.

Βρίσκεται 160 χλμ. νότια της ηπειρωτικής Ελλάδας. Στην απόσταση αυτή απ’ τις άλλες περιοχές της Ευρώπης οφείλεται και η διαφορά στην χλωρίδα και στην πανίδα του νησιού. Δεν υπάρχουν επικίνδυνα ζώα στο νησί της Κρήτης και κάποιες ακτές αποτελούν καταφύγιο για τις χελώνες Caretta-Caretta. Χιλιάδες σπάνια είδη φυτών και βοτάνων βρίσκονται ακόμα και στα πιο απομονωμένα μέρη του νησιού και θεωρούνται πόλος έλξης για τους ερευνητές της φυτολογίας.

Για την προέλευση του ονόματος του νησιού υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Είτε πήρε το όνομά του από τη σύζυγο του Μίνωα, την Κρήτη, είτε από μια από τις Εσπερίδες, είτε απ’ τη νύμφη Κρήτη που παντρεύτηκε ο Δίας, ή ακόμα και απ’ τον Κρης, γιο του Δία και της νύμφης Ίδας, εκδοχή πολύ πιθανή μιας και το ψηλότερο βουνό της Κρήτης έχει το όνομα της μητέρας του, το όρος Ίδη.

Λέγεται ότι κατοικείται απ’ την Παλαιολιθική εποχή και ότι εκεί, στο Δικταίο Άντρο, γεννήθηκε ο Δίας - ο πατέρας των θεών. Αφού μεταμορφώθηκε σε ταύρο και απήγαγε την Ευρώπη, γεννήσανε στο νησί τρεις γιους, τον Μίνωα, τον Ραδάμανθυ και τον Σαρπηδόνα. Απ’ τον πρώτο πήρε το όνομα του ο μέγιστος μινωικός πολιτισμός.

Κατά το 7000 π.Χ. εμφανίζονται οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού είτε απ’ τη Μ. Ασία είτε απ’ τη Β. Αφρική. Ανέπτυξαν τη γεωργία και την κτηνοτροφία του τόπου μιας και το νησί ήταν απομονωμένο και έπρεπε να βασιστεί στην αυτάρκειά του και δημιούργησαν τους πρώτους μικρούς οικισμούς. Από εκείνη τη χρονική περίοδο έχουν βρεθεί, κυρίως στη Φαιστό, στην Κνωσό και στη Σητεία, όπλα, εργαλεία, κοσμήματα, αγγεία, αγαλματίδια, αντικείμενα θρησκευτικού περιεχομένου που τα αφιέρωναν, συνήθως, στη θεά της γονιμότητας.

Κατά το 2000 π.Χ. που εγκαταστάθηκαν Αιγύπτιοι και Μικρασιάτες στο νησί άρχισαν και οι πρώτες εμπορικές επαφές με Κυκλάδες, Μ. Ασία και Αίγυπτο. Ο πληθυσμός αυξήθηκε και διαδόθηκε η χρήση του χαλκού. Εμφανίστηκαν τα πρώτα αστικά κέντρα, χτισμένα γύρω απ’ τα παλάτια, κοινωνική οργάνωση, η οποία άκμασε κυρίως κατά τον Μινωικό πολιτισμό, στα μέσα της 2ης χιλιετίας π.Χ.. Λόγω της οικονομικής ανάπτυξης, χτίζονται και τα πρώτα ανάκτορα (Κνωσού, Φαιστού, Μαλίων, Κάτω Ζάκρου), με σημαντικότερο εύρημα εκείνης της περιόδου, τον δίσκο της Φαιστού. Ο μεγάλος σεισμός του 1700 π.Χ., που κατέστρεψε και τα περισσότερα ανάκτορα, λένε πως έφερε το τέλος της εποχής εκείνης.

Η άφιξη των Δωριέων, το 10 π.Χ., φέρνει ταυτόχρονα και νέα ήθη, έθιμα και τρόπο ζωής για το νησί. Κάψιμο των νεκρών, χρήση σιδήρου, ολιγαρχικό πολίτευμα, όμοιο με των Σπαρτιατών.

Κατά το 67 π.Χ. και μετά από σκληρή αντίσταση ενάντια των πειρατών, η Κρήτη καταλαμβάνεται απ’ τους Ρωμαίους. Η παρουσία τους δεν επηρέασε την καθημερινή ζωή των κατοίκων, οι οποίοι διατήρησαν τα ήθη και τα έθιμά τους. Οι Ρωμαίοι κατασκεύασαν πολλά δημόσια έργα. Το 58 π.Χ. το νησί είχε και την πρώτη του επαφή με το Χριστιανισμό, απ’ τον μαθητή του απόστολου Παύλου, Τίτο. Τον 5ο μ.Χ. αιώνα αποτέλεσε τμήμα του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης και χτίστηκαν οι πρώτες εκκλησίες.

Το 823 μ .Χ. και μετά από πολλές επιθέσεις, η Κρήτη περνάει στην κυριαρχία των Αράβων. Όσοι κάτοικοι αρνήθηκαν να εξισλαμιστούν, σφαγιάστηκαν. Άλλοι κατέφυγαν στα ορεινά μέρη του νησιού. Το νησί, με πρωτεύουσα, πλέον, τον Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο), μετατράπηκε σε ορμητήριο πειρατών και σκλαβοπάζαρο. Το απελευθέρωσε ο Νικηφόρος Φωκάς, ο οποίος κατάφερε να αλώσει τον Χάνδακα, όπου είχαν κλειστεί οι Άραβες. Και έτσι υπήρξε και η αποκατάσταση της χριστιανικής πίστης, με εδραιωμένη Βυζαντινή διοίκηση, η οποία διήρκησε ως το 1204 (πτώση Κων/πολης απ’ τους σταυροφόρους).

Από το 1211 Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο γίνονται ορμητήρια των Ενετών, οι οποίοι και οχυρώνουν τις πόλεις. Αναπτύχθηκε η κρητική λογοτεχνία. Ο Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου και η Ερωφίλη του Γεώργιου Χορτάτση, γράφτηκαν κατά την Ενετοκρατία.

Το 1645 ξεκίνησαν οι πρώτες πειρατικές επιθέσεις Οθωμανών κατά της Κρήτης. Κατέλαβαν τα Χανιά και το Ρέθυμνο και τελευταίο το Χάνδακα. Με την τουρκική λεηλασία, ο Χριστιανισμός χτυπήθηκε ξανά απ’ την απάνθρωπη καταπίεση των κατακτητών. Οι Κρητικοί ξεκίνησαν να επαναστατούν τον Ιούνιου του 1821. Αντίποινα στις επαναστάσεις τους ήταν οι σφαγές, οι κακοποιήσεις, οι κλοπές και οι βιαιοπραγίες απ’ τους Τούρκους κατακτητές. Επαναστάσεις που διήρκησαν μέχρι τη 1η Δεκεμβρίου του 1913, όπου η Κρήτη ενώθηκε τελικά με την υπόλοιπη χερσαία Ελλάδα και δε θεωρούνταν πλέον απομονωμένη και παραγκωνισμένη από κάθε είδους βοήθεια.

© 2017 Ένωση Κρητών Αγίων Αναργύρων
acebook
outube
χεδιασμός